فصل جدیدی در مقاوم سازی ساختمان مقابل آتش سوزی

فصل جدیدی در مقاوم سازی ساختمان مقابل آتش سوزی

آتش سوزی در زمانی کوتاه می تواند تلفات جبران ناپذیر جانی و مالی به دنبال داشته باشد. وقوع آتش سوزی در سالهای اخیر در ایران روندی صعودی داشته است. سال گذشته فقط در شهر تهران27،200 حادثه آتش سوزی روی داده است که نسبت به سال قبل حدود 7 درصد رشد داشته است[i]. در شهر مشهد تعداد حوادث آتش سوزی که در سال گذشته امدادرسانی و اطفا شده است 13000 مورد بوده است.[ii] این در حالیست که بسیاری از این حوادث در نتیجه عدم رعایت اصول ایمنی ساختمان و ساخت و ساز غیر استاندارد رخ داده و قابل پیشگیری      بوده‌اند. حادثه آتش سوزی ساختمان پلاسکو در پایتخت از جمله مواردی بود که در صورت ایمن‌سازی ساختمان فرسوده از شدت و سرایت آن به مراتب کاسته می‌شد. از آنجا که با رشد جمعیت شهری امکان وقوع حوادث آتش سوزی بیشتر می‌شود و پیش‌بینی‌ها نشان از رشد جمعیت شهری در سالهای آینده دارد، ترویج فرهنگ ایمن سازی و پیشگیری از وقوع حادثه ضروری به نظر می رسد. مقاوم سازی ساختارهای سازه ای ساختمان مانند تیر و ستون ها و ساختارهای غیرسازه‌ای مانند دیوارها و سقف در برابر حریق می‌تواند تلفات و خسارت های مالی و جانی هنگام آتش سوزی را به مراتب کاهش دهد. بر اساس مقررات ملی ساختمان(فصل سوم)، فراهم کردن تمھیدات لازم جهت مقاوم سازی      سازه‌ای و غیر سازه‌ای ساختمان در برابر آتش و پیشگیری از بروز و سرایت حریق الزامی است. بدین منظور در تهران و مشهد اخذ تاییدیه مقاومت ساختمان در برابر آتش از سازمان آتش نشانی شهرداری برای دریافت تاییدیه پایان کار اجباری شده است و این روند به زودی در شهرهای دیگر ایران نیز اجرا خواهد شد.[iii]

مقاومت ساختمان در برابر آتش را می‌توان از طریق میزان مقاومت مصالح بکاررفته در برابر آتش و همچنین عملکرد ساختارها در جلوگیری از گسترش حریق مورد سنجش قرار داد. بر این اساس میزان مقاومت ساختارها و مصالح ساختمانی با کدهای استاندارد ملی و بین المللی مشخص می‌شود. بر طبق استاندارد ملی ایران(شماره 1-8299) فرآورده ها و اجزای ساختمانی در دو گروه همگن و غیرهمگن از A  (نسوز) تا F طبقه بندی می‌شوند. این استاندارد همچنین دارای طبقه بندیs1,s2,s3  برای تولید دود فرآورده‌ها و اجزای ساختمانی و طبقه بندی d0,d1,d2 برای امکان شعله‌ور شدن قطره‌ها و ذره‌ها است. همچنین یکی از راه های بررسی مقاومت ساختارهای غیر سازه‌ای در برابر گسترش آتش سنجش سه مولفه؛ پایداری ساختارها در برابر افزایش دما(R)، حفظ یکپارچگی ساختارها یا عدم ایجاد ترک و شکاف(E)، و میزان نارسانایی یاعایق بندی(I) است. بر اساس رده بندی نامبرده مقاومت ساختارها در برابر حریق بر‌حسب دقیقه سنجیده می‌شود که با استانداردهای معمول بین 180 دقیقه تاب آوری(F180) و 30 دقیقه تاب آوری(F30) قرار می‌گیرند. حرف F به عنوان کد حریق و مخفف کلمه انگلیسیFire (آتش) در نظر گرفته می شود. در بعضی موارد برای تدقیق سنجش، میزان مقاومت ساختارها بر حسب مولفه‌های پایداری(R)، یکپارچگی(E) و عایق بندی(I) مشخص می شود. مثلا ساختاری که دارای کد REI(120) است یعنی همه مولفه های آن تا دو ساعت در برابر آتش مقاومت دارند.

ایمن سازی ساختمان با ساختارهای مقاوم در برابر حریق کناف

ساختارهای مقاوم در برابر آتش کناف در زیر مجموعه A  استاندارد ملی ایران(شماره 1-8299)  قرار گرفته و بطور کلی شامل دیوارهای جداکننده داخلی، دیوارهای پیرامونی بنا، دیوارهای پوششی(شفت وال)، سقف های کاذب، شریان‌های تاسیساتی، و ساختارهای محافظ تیر و ستون می‌شوند که مقاومت در برابر آتش را از 30 تا 180 دقیقه ( F180 ) افزایش می دهند.[iv] در مقاوم سازی غیرسازه‌ای، از صفحات روکش‌دارگچی مقاوم در برابر حریق کناف برای ساخت انواع دیوار و سقف استفاده می شود که موجب بالا بردن مقاومت و جلوگیری از سرایت آتش می‌شوند استفاده از ساختارهای جداکننده مقاوم در برابر حریق در فضاهایی مانند دیوارهای آسانسور (شفت آسانسور) و پله های فرار از سوی سازمان آتش نشانی ایران الزامی اعلام شده است و در حال حاضر شرکت کناف ایران تنها تولید کننده‌ای در ایران است که دیوارهای جداکننده آن از سوی این سازمان مورد تایید قرار گرفته است.[v] استفاده از دیوارهای جداکننده کناف بین 30 تا 120 دقیقه مقاومت در برابر آتش را افزایش می دهند. با توجه به محدودیت های موجود جهت آزمون ساختارها در ایران، در حال حاضر صرفا دیوارهای جداکننده در مرکز تحقیقات راه مسکن و شهرسازی مورد بررسی قرار گرفته‌اند و لذا صرفا این ساختارها (تک لایه و دولایه) دارای گواهینامه فنی از مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی بوده و مورد تایید سازمان آتش نشانی ایران قرار گرفته اند.

به همین دلیل در خصوص ساختارهای سقف کاذب و دیوار پوششی، شرکت کناف ایران متکی به آزمون‌ها و بررسی‌های انجام شده در کشورآلمان می باشد. استفاده از سقف های کاذب و دیوارهای پوششی کناف بین 30 تا 90 دقیقه مقاومت در برابر آتش را افزایش می دهند.

صفحات روکش‌دارگچی کناف که دارای مقاومت در برابر حریق هستند در انواع مختلف(FR)، (FM)، Diamant در رده مصالح ساختمانی نسوز( A2) قرار می گیرند و Fireboard  کناف در رده مصالح ساختمانی نسوز کامل(A1) جای می‌گیرد. از تایل های معدنی کناف(AMF) که دارای مقاومت در برابر حریق هستند نیز می توان برای ساخت سقف های کاذب مشبک استفاده کرد و مقاومت در برابر حریق را تا 90 دقیقه (F90) افزایش داد. از صفحات سیمانی مسلح شده آکوآپنل کناف (AQUAPANEL) نیز که در رده مصالح نسوز کامل(A1) قرار      می‌گیرند می توان در ساخت انواع دیوارها و بازسازی نماها استفاده کرد. در مقاوم سازی سازه‌ای، گچ مقاوم در برابر آتش کناف (ورمی پلاستر) از عناصر سازه ای ساختمان مانند تیر و ستون ها ی فلزی و سقف های عرشه فولادی در هنگام آتش سوزی محافظت می کند. با استفاده از ورمی پلاستر (گچ پاششی مقاوم در برابر حریق)، مقاومت اجزای سازه ای بنا (تیرها و ستون های فولادی) را می توان تا 180 (EI180) دقیقه افزایش داد. از مزایای استفاده از اندود پاششی ورمی پلاستر می توان به پوشش کامل عناصر سازه ای، ماندگاری بالا در طول عمر سازه و محافظت از سازه در مقابل پوسیدگی و خوردگی نام برد.

با توجه به روند صعودی وقوع آتش سوزی در کشور و به روز رسانی و تجدید نظر در مقررات ملی ساختمان و مبحث سوم این مقررات، مقاوم سازی ساختمان ها در برابر حریق نه تنها ضروری بلکه الزامی شده است. با استفاده از مصالح و ساختارهای مقاوم در برابر حریق می توان تلفات سنگین جانی و مالی که در اثر آتش سوزی ایجاد می شود را تا حدود بسیار زیادی کاهش داد و با بررسی کدهای مخصوص حریق می توان از کیفیت خدمات فنی و مهندسی ساختارها و مصالح ساختمانی اطلاع یافت. برای دسترسی به اطلاعات لازم در خصوص ساختارها و محصولات مقاوم در برابر حریق کناف، کاتالوگ های ” ایمنی ساختمان در برابر حریق با کناف” ، “اندود پاششی مقاوم در برابر حریق(ورمی پلاستر)” را از وبسایت کناف ایران، بخش اطلاعات فنی، زیر مجموعه کاتالوگ ها دانلود نمایید و یا با مهندسان فروش و کارشناسان واحد پشتیبانی فنی کناف ایران تماس حاصل فرمایید. همچنین جهت اطلاع بیشتر در خصوص ساختارها و فرآورده های ساختمانی استاندارد و مقاوم در برابر حریق، می توانید به وبسایت سازمان آتش نشانی، زیر مجموعه حفاظت و پیشگیری، قسمت لیست تجهیزات تایید شده مراجعه فرمایید.

[i] خبرگزاری ایرنا: http://www.irna.ir/tehran/fa/News/83049123

 

[ii] خبرآنلاین

 

[iii] وبسایت اقتصاد نیوز: https://goo.gl/WicgGR

 

[iv] وبسایت کناف ایران: http://www.knauf.ir

 

[v] سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران: https://goo.gl/xyt6eA

 

2019-09-25T15:44:46+00:00