Website Security Test

سبک سازی ساختمان و ساخت و ساز مقاوم در برابر زلزله

 

 

 

زمین لرزه در سراسر جهان و به خصوص در ایران تهدیدی بزرگ به شمار می آید. بیشتر زمین لرزه ها با شدت کم و دامنه محدود رخ می دهند. با این حال اگر تمهیدات لازم صورت نگرفته باشد، حتی زمین لرزه ها یی که شدت متوسط هم داشته باشند می توانند عواقب وخیم و جبران ناپذیری به بار آورند. تمهیداتی نظیر فراهم آوردن زیرساخت های مقاوم در برابر زلزله، مقاوم سازی ساختمان ها در برابر زلزله، سبک سازی و رعایت فاصله استاندارد میان ساختمان ها از جمله مواردی است که رعایت آنها به خصوص در کشورهایی که بر گسل ها و مناطق زلزله خیز قرار گرفته اند، برای به حداقل رساندن صدمات و حفظ جان انسانها ضروری است. ایران با قرار گرفتن بر گسل های فعال کره زمین، همواره در معرض وقوع زمین لرزه قرار دارد و هیچ کدام از شهر های کشور از خطر نامبرده مستثنی نیستند. در ایران سالانه حدود دو هزار زمین لرزه با شدت ۴-۳ ریشتر، دویست زمین لرزه با شدت ۵-۴ ریشتر، بیست زمین لرزه با شدت۶-۵ ریشتر، دو زمین لرزه با شدت ۷-۶ ریشتر و در هر دهه دو زمین لرزه با شدت بیش از ۷ ریشتر ثبت شده و مورد انتظار است. با این حال اقدامات لازم برای مقاوم سازی ساختمانها در مناطق شهری و روستایی صورت نگرفته است و وقوع زلزله های متوسط و بزرگ، تلفات و هزینه های بسیار سنگین جانی و مالی به بار می آورد که بخش بزرگی از آن از طریق رعایت استانداردها، نظارت بر ساخت و ساز و بکارگیری مصالح مقاوم قابل پیشگیری است.


طراحی لرزه ای و مقاوم سازی اجزای غیرسازه ای

ساختمانها معمولا در دو گروه کلی اسکلت دار( سیستم قاب ساختمانی ) و سنتی (سیستم دیوارهای باربر) که سقف بر روی دیوارهای باربر بدون اتصال قرار می گیرد طبقه بندی می شوند. قاب های ساختمانی از حداقل استانداردهای مقاوم سازی در برابر زلزله برخوردارند اما سیستم های سنتی در برابر زلزله بسیار آسیب پذیر هستند. زمین لرزه بر ساختمان نیرو وارد کرده و موجب تغییر مکان سازه می شود. در طراحی لرزه ای، سازه ها برای نیرو ی برشی پایه زلزله طراحی و در نتیجه در برابرتغییر شکل در هنگام وقوع زلزله مقاوم شده و فرو نمی ریزند. بنابراین طراحی لرزه ای برای به حداقل رساندن آسیب های ناشی از زمین لرزه مورد استفاده قرار می گیرد که در مقررات ملی ساختمان نیز گنجانده شده است. اما مقاوم سازی در برابر زمین لرزه نباید تنها برای اجزای سازه مد نظر قرار گیرد. اجزای غیر سازه ای مانند دیوارها و هر آنچه به سقف، کف و اسکلت ساختمان متصل می شود نیز باید مقاوم شود. گروه کناف به عنوان تولید کننده پیشرو در صنعت ساخت و ساز، مدت هاست در زمینه مقاوم سازی ساختمان ها در برابر زلزله و به منظور ایجاد فضای امن کار و زندگی با متخصصین زمین شناسی، برنامه ریزان شهری و مهندسان زلزله همکاری می کند و استانداردهای ملی و جهانی را در مناطق جغرافیایی زلزله خیز بکار می گیرد. سیستم های درای وال(ساخت و ساز خشک) کناف از طریق سبک سازی، انعطاف پذیری و استفاده از مصالح با سختی کم، نقش مهمی در ایمن سازی ساختمان ها در برابر زلزله ایفا می کنند. وزن کلی یک ساختمان که با سیستم های ساخت و ساز خشک ساخته می شود بطور قابل توجهی کمتر از ساختمان هایی است که با مصالح سنتی بنا می شود. دیوارهای کناف بین ۶۰ تا ۹۰ درصد از دیوارهای بنایی معمول سبک تر هستند بنابراین استفاده ازآنها بدلیل سبک سازی و کاهش سختی و بدنبال آن افزایش زمان تناوب ساختمان، موجب کاهش نیروی برشی پایه زلزله می گردد. در مقاوم سازی اجزای غیر سازه ای، اثرات متقابل دیوارهای میانقابی و اســکلت ســاختمان از اهمیت زیادی برخوردار است. این اثرات متقابل می تواند موجب افزایش سختی جانبی سازه شده و در نتیجه هنگام زمین لرزه نیروهای سنگین پیش بینی نشده ای به سازه که برای مقابله با آن طراحی نشده است، وارد کند و موجب انهدام ساختمان شود. میانقابها نیز که خود مقاومت کافی در مقابل ضربات و بارها را ندارند تخریب می شوند. بنابراین دیوارهای میانقابی باید از اســکلت ســازه مجزا بوده یا از انعطاف کافی در برابر حرکات زلزله برخوردار باشند. استفاده از دیوارهای کناف که از طریق اتصالات کشویی لغزان می توان آنها را از قاب های سازه منفک کرد از اثرات متقابل بین دیوار و سازه به طور کامل جلوگیری می کند.

مقاوم سازی از طریق اتصالات مناسب اجزای غیر سازه ای

چگونگی اتصال دیوارها به سازه و اتصالات نما و سقف های کاذب در هنگام بروز زمین لرزه نقش تعیین کننده ای دارد. بر اساس استاندارد ۲۸۰۰ اجزای غیر سازه ای از جمله دیوارهای داخلی و نما باید به گونه ای باشد که هنگام وقوع زلزله از حرکت ســازه جلوگیری نکنند. اگر اتصالات دیوارهای داخلی و نما به ســازه موجب محدودیت حرکت جانبی سازه شود، باید بتواند نیروهای داخلی ایجاد شده را تحمل کند و نیروی ایجاد شده را به سازه ای که در برابر این نیروها طراحی شده است منتقل کند. سقف های کاذب نیز باید با مصالح سبک ساخته شوند و با قاب به اسکلت متصل گردند تا ضربه تکانهای ناشی از زمین لرزه، موجب تخریب دیوارهای مجاور نشود. دیوارهای بنایی سنگین ممکن است در اثر شتاب زلزله به خصوص در نقاطی که اتصال مناسب بین دیوار و سازه وجود نداشته باشد به ناپایداری خارج از صفحه دچار شوند. خطر فروریزی قطعات نما از دیگر مواردی است که در هنگام بروز زمین لرزه احتمال وقوع آن می رود، که استفاده ازسیستم های ساخت و ساز خشک به همراه صفحات مسلح سیمانی آکوآپنل (Aquapanel)می تواند از وقوع آن جلوگیری کند.
از آن جا که فلات ایران دارای وضعیتی ناپایدار است، فعالیت های لرزه ای در بیشتر نقاط ایران به خصوص در مناطق کوهستانی روی می دهد. لزوم بکار گیری مصالح مقاوم ونوین، سبک سازی و انعطاف پذیری بنا در کشور ما که بر گسل های فعال متعددی قرار گرفته است و احتمال وقوع زلزله در سراسر آن وجود دارد ، ضرورتی غیر قابل چشم پوشی محسوب می شود. استفاده از سیستم های درای وال در ساخت و ساز که استانداردهای بین المللی و ملی ایمن سازی را تضمین کند، می تواند تلفات و خسارات ناشی از وقوع زلزله را کاهش دهد. برای دسترسی به اطلاعات بیشتر در خصوص ساخت و ساز خشک و ایمنی در برابر زلزله لینک مقابل را دنبال کنید:
http://www.knauf.ir/wp-content/uploads/2018/11/Physics-Catalouge-Earth-Q-97-8-14.pdf

منابع:
وبسایت سازمان فضایی ایران: https://goo.gl/nt4sTs
وبسایت گروه صنعتی کناف: https://goo.gl/yBHW7S
وبسایت موسسه آموزشی و مهندسی ۸۰۸؛آموزشهای تخصصی عمران و معماری: https://goo.gl/hXtm6p
باشگاه خبرنگاران: https://goo.gl/F6EjXr
خبرگزاری مهر: https://goo.gl/B4ZRrk
روزنامه جام جم: https://goo.gl/a4asmG

۱۳۹۷-۱۱-۲۸ ۲۱:۳۷:۰۴ +۰۰:۰۰